Participatie en de Omgevingswet
Wat is participatie?
Participatie betekent dat inwoners, ondernemers, organisaties en andere betrokkenen kunnen meedenken of reageren op een plan of initiatief. Het doel van participatie is om:
- ideeën en aandachtspunten op te halen
- plannen te verbeteren
- belangen zorgvuldig af te wegen
- de omgeving vroegtijdig te betrekken
Participatie betekent niet dat iedereen het altijd eens hoeft te zijn met een plan. Wel is het belangrijk dat betrokkenen de mogelijkheid krijgen om mee te denken en hun mening te geven.
Wat is de Omgevingswet?
De Omgevingswet is een landelijke wet voor alles wat te maken heeft met de fysieke leefomgeving. Denk aan bouwen, wonen, wegen, groen, water, duurzaamheid en de inrichting van kernen en buurten. De wet stimuleert dat gemeenten, inwoners, ondernemers en organisaties elkaar vroegtijdig betrekken bij plannen en projecten. Zo kunnen ideeën, zorgen en aandachtspunten op tijd worden meegenomen in de besluitvorming.
U krijgt met de Omgevingswet te maken wanneer er iets verandert in uw omgeving. Bijvoorbeeld bij bouwplannen, de herinrichting van een straat, verkeersmaatregelen of andere ontwikkelingen in uw buurt of kern.
Wanneer moet u de omgeving betrekken?
Participatie is binnen de Omgevingswet niet altijd verplicht, maar wordt wel sterk aangemoedigd. Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning moet een initiatiefnemer vaak aangeven:
- of participatie heeft plaatsgevonden
- wie zijn betrokken
- wat er met reacties is gedaan
Goede participatie begint met het tijdig informeren van omwonenden en andere betrokkenen. Vervolgens krijgen zij de mogelijkheid om vragen te stellen, aandachtspunten mee te geven of ideeën aan te dragen.
Participatie binnen de Omgevingswet is vormvrij. Dat betekent dat er geen vaste manier is waarop participatie moet plaatsvinden. Wel verwachten wij dat initiatiefnemers de omgeving tijdig en zorgvuldig betrekken bij hun plan. Hoe participatie wordt georganiseerd, hangt af van het type initiatief en de invloed op de omgeving.
Wanneer is participatie in Waterland verplicht?
Gemeente Waterland vindt participatie belangrijk bij plannen die veel invloed hebben op de leefomgeving. Daarom is participatie verplicht bij bepaalde initiatieven die afwijken van het omgevingsplan. Dit noemen we een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
Participatie is in ieder geval verplicht bij:
- grotere bouwplannen
- woningbouwprojecten
- windturbines en energieprojecten
- grotere infrastructurele projecten
- wijzigingen in het gebruik van gronden of gebouwen, bijvoorbeeld voor horeca, detailhandel of recreatie
Bekijk alle aangewezen gevallen
Dit geldt in ieder geval bij:
- het oprichten van een bouwwerk of het uitbreiden van een bestaand bouwwerk vanaf een oppervlak van 100 m² en een bouwhoogte van 10 meter
- het oprichten van een woning waarbij het aantal woningen toeneemt
- het oprichten van een antenne-installatie hoger dan 5 meter
- het oprichten van een windturbine
- het realiseren van installaties voor het opwekken of opslaan van duurzame energie op agrarische gronden
- het wijzigen van het gebruik van gronden voor detailhandel, horeca, recreatie, maatschappelijke voorzieningen, kantoren of bedrijven
- het aanleggen, uitbreiden of herinrichten van grote infrastructurele werken
De gemeente beoordeelt per initiatief welke vorm van participatie passend is.
Wat verwachten wij van initiatiefnemers?
Heeft u een plan of initiatief dat invloed heeft op de omgeving? Dan verwachten wij dat u omwonenden en andere betrokkenen op tijd betrekt bij uw plan. Dat betekent bijvoorbeeld dat u:
- uitlegt wat uw plannen zijn
- belanghebbenden de mogelijkheid geeft om mee te denken
- reacties verzamelt
- laat zien wat u met reacties heeft gedaan
Leg ook vast:
- wie u heeft betrokken
- hoe u de omgeving heeft betrokken
- welke reacties zijn ontvangen
- wat u met deze reacties heeft gedaan
Goede participatie begint zo vroeg mogelijk in het proces, en niet pas wanneer plannen al vaststaan.
Participatie is maatwerk
Niet ieder plan vraagt om dezelfde vorm van participatie. Een kleine aanpassing heeft meestal minder invloed op de omgeving dan een groot bouwproject. Daarom kijkt de gemeente per initiatief naar:
- de impact op de omgeving
- wie betrokken zijn
- hoeveel invloed het plan heeft op de buurt of het dorp
De vorm van participatie moet passen bij het initiatief en de omgeving.
Participatie helpt om belangen, ideeën en aandachtspunten in beeld te brengen. Het betekent niet automatisch dat een initiatief wordt goedgekeurd of dat alle wensen kunnen worden overgenomen.
Participatie is niet hetzelfde als inspraak of bezwaar
Participatie vindt meestal plaats voordat een besluit wordt genomen. Inwoners kunnen dan meedenken en reageren op een plan of initiatief.
Daarna kunnen er nog formele procedures volgen. Bijvoorbeeld een inspraakprocedure, het indienen van een zienswijze of bezwaar en beroep. Participatie vervangt deze procedures niet.