Marken

Het voormalige eiland Marken ligt in de Gouwzee en werd in 1957 via een dijk verbonden met het vaste land. Er wonen (per 01-07-2015) 1.820 mensen op Marken. Marken staat in binnen- en buitenland bekend om haar monumentale houten huizen en klederdracht.

Unieke Werven

Marken werd pas in de twaalfde eeuw een eiland. In de veertiende eeuw verloren de kloosterlingen het eiland aan graaf Willem IV. Een deel van het eiland werd aan bewoners verkocht en de rest van het eiland aan de poorters van Amsterdam. Toen de monniken verdreven waren, werden de dijken minder goed onderhouden en vonden meer en meer overstromingen plaats. Om de overlast van water te beperken, begonnen de Markers op werven te bouwen, kunstmatig opgeworpen heuvels. Toen er op de werven geen plaats meer was, werd er in stroken tegen de werven aan paalwoningen gebouwd. Tegenwoordig zijn er nog vijftien werven, waarvan er twaalf bewoond zijn. Op de werven staan de kleine, eenvoudige houten huisjes veelal dicht tegen elkaar geplaatst. De ruimtes onder de paalwoningen zijn tegenwoordig dichtgemaakt, omdat door de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 de dreiging van het hoge zeewater grotendeels was verdwenen. Wandelen over de werven tussen de houten huizen, over ophaalbruggen en door smalle steegjes....het geeft u het idee terug in de tijd te zijn.


In vroeger tijden was het de bedoeling dat Marken een voorhaven van Amsterdam zou worden. Op initiatief van koning Willem I is er tussen 1826 en 1828 gestart met de aanleg van een kanaal tussen IJdoorn en Marken, het Goudriaankanaal. Vanwege protesten uit Amsterdam is de verdere aanleg echter stilgelegd en het kanaal gedempt. Op het eiland en het vasteland is het verloop van het Goudriaanskanaal nog steeds zichtbaar.

Marken: het blijft een echt eiland

Mede dankzij de dijkverbinding werken tegenwoordig veel Markers op het vaste land. Daarnaast kwamen er op Marken forensen wonen en werden er op bescheiden schaal woningen gebouwd. Daarvoor waren er alleen woningen op de verschillende werven (verhogingen in het landschap) op Marken. Ondanks de aanleg van de dijk heeft Marken zijn charme en eilandkarakter weten te behouden. Door (onder andere) haar unieke woningbouw komen er jaarlijks meer dan 300.000 bezoekers in Marken. Verschillende inwoners van Marken dragen tijdens hoogtijdagen nog de traditionele klederdracht. Net als bij de andere kernen steekt de toren van de Hervormde Kerk markant boven Marken uit. Binnenin de kerk hangen authentieke scheepsmodellen. Een bezoekje waard dus!

Ontdek de klederdracht

Vroeger werd op Marken klederdracht gedragen. Dit gebeurt in mindere mate nog steeds, bij belangrijke gebeurtenissen of op bijzondere feestdagen als Koninginnedag. De Marker kleding is erg kleurig, met veel rood. Alleen wanneer een Marker in de rouw is draagt hij of zij gedekter tinten. Vroeger werd er vaak en gedurende een lange tijd gerouwd. Dit ging dan van lichte tot hele zware rouw. Deze gradaties komen nog steeds tot uiting in de kleding, door bijvoorbeeld donkere strepen op de mouwen, bandjes langs jakken en rokken, gedekte borduursels in het rijglijf (een soort korset dat gedeeltelijk zichtbaar is) en de keuze van de bauw (een op het borst gespelde lap). In de eenvoudiger mannendracht komt de rouw in mindere mate tot uiting.

De Marker mannen en jongens hebben geborduurde halsboorden, met naast de knoopsgaten hun voorletters. Op Marken hadden en hebben ze een groot gevoel voor traditie, dat zich onder andere uit(te) in het dragen van allerlei antieke kledingstukken bij grote feestelijkheden. Tijdens bijvoorbeeld de bruidsdagen droeg de bruid op vastgestelde dagen telkens een ander familiestuk. Alles in een speciale volgorde. Één daarvan was het geheel zichtbare trouwrijglijf met op de rug zeven rozen in plaats van de anders gebruikelijke vijf. Op de trouwdag zelf was de bruid helemaal in het zwart gekleed, met donkerpaarse ondermouwen en een roze strik op de borst.
In het Marker Museum vindt u meer informatie over de historie van Marken en de klederdracht.