Gemeente Waterland

• Nieuwsarchief
• Mijn Waterland
• Voor inwoners
• Voor jongeren
• Voor ondernemers
• Voor verenigingen en instellingen
• Voor toeristen
  • Het ontstaan van Waterland
  • Broek in Waterland
  • Ilpendam
  • Katwoude
  • Marken
  • Monnickendam
  • Overleek
  • Uitdam
  • Watergang
  • Zuiderwoude
• CJG en Wmo
• Politiek en bestuur
• Digitale ruimtelijke plannen
• Digitaal loket
• Grote projecten
• Werken bij Waterland
• Meest gestelde vragen
• Contact

• Marken
• Unieke werven
• Marken: het blijft een echt eiland
• Ontdek de klederdracht!
• Hoogtepunten van Marken

Marken

Het voormalige eiland Marken ligt in de Gouwzee en werd in 1957 via een dijk verbonden met het vaste land. Er wonen 1844 mensen in Marken. Marken staat in zowel binnen- als buitenland bekend om haar monumentale houten huizen en klederdracht.

Unieke werven

Marken werd pas in de twaalfde eeuw een eiland. In de veertiende eeuw verloren de kloosterlingen het eiland aan graaf Willem IV. Een deel van het eiland werd aan bewoners verkocht en de rest van het eiland aan de poorters van Amsterdam. Toen de monniken verdreven waren, werden de dijken minder goed onderhouden en vonden meer en meer overstromingen plaats. Om de overlast van water te beperken, begonnen de Markenaren op werven te bouwen, kunstmatig opgeworpen heuvels. Toen er op de werven geen plaats meer was, werd er in stroken tegen de werven aan paalwoningen gebouwd. Tegenwoordig zijn er nog vijftien werven, waarvan er twaalf bewoond zijn. Op de werven staan de kleine, eenvoudige houten huisjes veelal dicht tegen elkaar geplaatst. De ruimten onder de paalwoningen zijn tegenwoordig dichtgemaakt, omdat door de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 de dreiging van het hoge zeewater grotendeels was verdwenen.Wandelen over de werven tussen de houten huizen, over ophaalbruggen en door smalle steegjes, het geeft u het idee terug in de tijd te zijn.

In vroeger tijden was het de bedoeling dat Marken een voorhaven van Amsterdam zou worden. Op initiatief van koning Willem I is er tussen 1825 en 1828 voor een groot deel een kanaal aangelegd, het Goudriaanskanaal. Vanwege protesten uit Amsterdam is de verdere aanleg echter stilgelegd en het kanaal gedempt. Op het eiland en het vasteland is het verloop van het Goudriaanskanaal nog steeds zichtbaar.

Marken: het blijft een echt eiland

In 1957 werd Marken met het vasteland verbonden door middel van een dijk. Mede dankzij deze dijkverbinding werken tegenwoordig veel Markenaren op het vaste land. Daarnaast kwamen er op Marken forensen wonen en werden er op bescheiden schaal woningen gebouwd. Daarvoor waren er alleen woningen op de verschillende werven (verhogingen in het landschap) op Marken. Ondanks de aanleg van de dijk in 1957 heeft Marken zijn charme en eilandkarakter weten te behouden. Door (onder andere) haar unieke woningbouw komen er jaarlijks meer dan 300.000 bezoekers in Marken. Verschillende inwoners van Marken dragen tijdens hoogtijdagen nog de traditionele klederdracht. Net als bij de andere kernen steekt de toren van de Hervormde Kerk markant boven Marken uit. Binnenin de kerk hangen authentieke scheepsmodellen. Een bezoekje waard dus.

Ontdek de klederdracht!

Vroeger werd op Marken traditionele klederdracht gedragen. Dit gebeurt in mindere mate nog steeds, bij belangrijke gebeurtenissen of op bijzondere feestdagen als Koninginnedag. De Marker kleding is erg kleurig, met veel rood. Alleen wanneer een Marker in de rouw is draagt hij of zij gedekter tinten. Vroeger werd er vaak en gedurende een lange tijd gerouwd. Dit ging dan van lichte tot hele zware rouw. Deze gradaties komen nog steeds tot uiting in de kleding, door bijvoorbeeld donkere strepen op de mouwen, bandjes langs jakken en rokken, gedekte borduursels in het rijglijf (een soort korset dat gedeeltelijk zichtbaar is) en de keuze van de bauw (een op het borst gespelde lap). In de eenvoudiger mannendracht komt de rouw in mindere mate tot uiting.

De Marker mannen en jongens hebben geborduurde halsboorden, met naast de knoopsgaten hun voorletters. Op Marken hadden en hebben ze een groot gevoel voor traditie, dat zich onder andere uitte in het dragen van allerlei antieke kledingstukken bij grote feestelijkheden. Tijdens bijvoorbeeld de bruidsdagen droeg de bruid op vastgestelde dagen telkens een ander familiestuk, alles in een speciale volgorde. Eén daarvan was het geheel zichtbare trouwrijglijf met op de rug zeven rozen in plaats van de anders gebruikelijke vijf. Op de trouwdag zelf was de bruid helemaal in het zwart gekleed, met donkerpaarse ondermouwen en een roze strik op de borst.