Rampenbestrijding

Als er ooit in de gemeente Waterland een ramp plaatsvindt, dan is het goed om hierop voorbereid te zijn. U kunt hier zelf het één en ander aan doen, meer daarover leest u op www.crisis.nl.

Voorwoord

Veiligheid is een onderwerp dat terecht veel aandacht krijgt. Ook ik als burgemeester vind "veiligheid" een belangrijk onderwerp. De gemeente Waterland heeft daartoe ook een samenwerkingsverband ingesteld met de buurgemeenten Edam-Volendam en Zeevang, het Intergemeentelijk Bureau Crisisbeheersing Waterland-Oost.

Het is de taak van de bedrijven en de overheid om onveilige situaties zo veel mogelijk te voorkomen, zeker in een dichtbevolkt gebied als Nederland. Toch kan het, ondanks allerlei voorzorgsmaatregelen, gebeuren dat er zich een calamiteit/ramp voordoet met soms verstrekkende gevolgen. De vliegtuigramp in de Bijlmermeer, de vuurwerkramp in Enschede en de Nieuwjaarsbrand in Volendam zijn daar voorbeelden van.

Iedereen heeft een eigen verantwoordelijkheid zich zo goed mogelijk tegen gevaren te beschermen. Daarnaast heeft de overheid een centrale taak en verantwoordelijkheid om mensen te beschermen tegen gevaren die een complexe maatschappelijk met zich meebrengt. Door regelgeving, vergunningenstelsels en controles op de naleving daarvan.

Als er zich toch een calamiteit voordoet, is het de plicht van de gemeente om die ramp te bestrijden en de nadelige gevolgen van de ramp beperkt te houden. Daarbij is het van belang dat de inwoners van Waterland, dus ook u, weten wat er van hén wordt verwacht en wat zij van de gemeente mogen verwachten.

Op dit deel van de website leest u meer over de risico’s, wordt kort aangegeven wat de gemeente doet om gevaarlijke situaties te voorkomen en wat u zelf kunt doen.

Ik hoop dat u dit deel van de website goed leest en in gedachten houdt.

De burgemeester van Waterland,
mr. E.F. Jongmans

Risicokaart Noord-Holland

Zoals u in het voorwoord heeft kunnen lezen, leven we in een maatschappij die niet vrij is van risico’s. De overheid is op verschillende terreinen actief om deze risico’s te beperken. De Provincie Noord-Holland heeft, samen met de gemeenten en waterschappen, een risicokaart ontwikkeld. De aanleiding voor het maken van deze kaart is onder meer de vuurwerkramp in Enschede. Na deze ramp is besloten dat de overheid haar inwoners actiever moet informeren over risicobronnen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan opslag en transport van gevaarlijke stoffen, overstromingsgevaar en natuurrampen. De risicokaart geeft Noord-Hollanders inzicht in de risico’s in hun woon- en werkomgeving. Zie voor meer informatie de website van de risicokaart.

Rampenplan

Om risico’s te beperken heeft de overheid regels opgesteld. Zo moeten bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken een vergunning hebben. Daarvoor moeten zij aan veel voorwaarden voldoen, zoals strenge bouwtechnische regels. Er moet bijvoorbeeld goede opslagruimte zijn en stoffen moeten goed en veilig verpakt zijn.

De bedrijven hebben daarnaast een eigen verantwoordelijkheid. Zo mogen we als samenleving verwachten dat medewerkers in zo’n bedrijf een goede opleiding krijgen, zodat ze de risico’s kennen en er alles aan kunnen doen om deze zo klein mogelijk te houden.

Toch kan er wat misgaan, zo ernstig dat de overheid moet bijspringen. Daartoe beschikt elke gemeente, dus ook de gemeente Waterland, over een gemeentelijk rampenplan. Het rampenplan treedt in werking als er zich een ernstige calamiteit voordoet, waarvan de gevolgen zo groot zijn dat de hulpdiensten (brandweer, ambulance en politie) met de normale middelen en de normale organisatiestructuur de calamiteit niet alleen kunnen afhandelen. Er moeten dus extra middelen ingezet worden met een gecoördineerde aanpak. In het rampenplan zijn alle afspraken vastgelegd die gemaakt zijn tussen de burgemeester, de brandweer, de ambulancedienst, de politie en allerlei gemeentelijke diensten om een calamiteit/ramp zo goed mogelijk te bestrijden.

Voor bedrijven waarbij brandweerinzet met specifieke problemen gepaard kan gaan, stelt de brandweer een aanvalsplan op. Dit is een kaart die in de brandweervoertuigen aanwezig is en die de brandweer een leidraad geeft over de te volgen inzettactiek bij het betreffende bedrijf.

Rampenplannen downloaden

Bekijk hieronder de verschillende rampenplannen:

Wat kunt u zelf doen?

De individuele burger mag en kan niet verwachten dat de overheid bij een ramp in staat is tegelijkertijd voor alles en iedereen te zorgen. Het is belangrijk dat u weet wat u zelf kunt doen om een calamiteit te voorkomen en hoe u in geval van een calamiteit moet handelen om de gevolgen daarvan zo goed mogelijk te kunnen doorstaan. Wat u zelf kunt doen, wordt hieronder beschreven.

Bij brand

Overal kan brand uitbreken, hoe voorzichtig u ook bent: bij u thuis, op uw werk of bij de buren. Bescherm uw huis door goede voorzorgsmaatregelen te treffen.

  • Zorg dat als u een ruimte verlaat, u nooit het gas aan laat staan, kaarsen onbewaakt laat branden of sigaretten laat branden.
  • Laat de televisie niet in de stand-by stand staan.
  • Gebruik droog hout voor de open haard en laat uw schoorsteen jaarlijks vegen.
  • Wees alert met kleine kinderen en plaats rook/koolmonoxidemelders. Een rook/koolmonoxidemelder waarschuwt u met een luid alarm als er koolmonoxide of rook bij de detector komt. Hiermee is een beginnende brand dus al snel ontdekt en hebt u tijd om maatregelen te treffen.

Soms zult u een beginnende brand zelf, bijvoorbeeld met behulp van een blusdeken, kunnen doven. Als er toch brand uitbreekt, bel het alarmnummer 112, zorg dat u uw medebewoners alarmeert, de deur sluit van de ruimte waarin het brandt en verlaat uw huis. Hinder de brandweer niet bij het blussen, het is van belang dat de brand zo snel mogelijk geblust wordt.

Als u in een openbaar gebouw, in een openbare ruimte, in een restaurant of hotel bent, let er dan op waar de nooduitgangen/vluchtroutes zijn.

Brand geeft rook en rook is altijd gevaarlijk omdat er te weinig zuurstof en te veel koolmonoxide in zit om goed te kunnen ademen. Ga bij een brand dan ook nooit in de rook staan. In het algemeen geldt bij rook van buitenaf: ga naar binnen en sluit ramen en deuren.

Als er gevaarlijke stoffen vrijkomen

Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen, vervoerd en verwerkt. Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het gebeuren dat er, als gevolg van een ongeval of lek, stoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Handel dan als volgt:

  • Ga zo snel mogelijk naar binnen en sluit ramen en deuren. Bel het alarmnummer 112.
  • Schakel indien mogelijk het ventilatiesysteem in uw pand uit. Hiermee voorkomt u dat de vrijgekomen stoffen de ruimte binnendringen waarin u zich op dat moment bevindt.
  • Bij een calamiteit wordt u zo snel mogelijk op de hoogte gebracht. Dat kan gebeuren door een geluidswagen van de brandweer of politie, door het afgaan van de sirenes van het waarschuwings- en alarmeringssysteem en door berichten op Radio/TV Noord-Holland.
  • Ga zo snel mogelijk naar binnen, ook al is dat niet uw eigen huis. Biedt voorbijgangers ook een schuilplaats in geval van een calamiteit. Als het beter is dat u naar een andere plaats gaat, hoort u dat via Radio/TV Noord-Holland of via geluidswagens. Volg de aanwijzingen van deskundigen van de hulpverleningsdiensten altijd op.
Als er een explosie plaatsvindt

Bij sommige incidenten is er explosiegevaar. Hierbij is het moeilijk vooraf te bepalen of er inderdaad een explosie zal plaatsvinden en zo ja, wanneer en waar dat gebeurt. De effecten zijn vrijwel altijd dezelfde: een harde knal en schade in de omgeving van de explosie.

Een explosie richt schade aan in een cirkel rondom de plaats waar de explosie plaatsvindt, door een heftige verplaatsing van de lucht, de zogenaamde drukgolf. De drukgolf ten gevolge van een explosie, veroorzaakt veelal de meeste schade en verwondingen door rondvliegend materiaal, zoals glas, scherven en dakpannen. Daarom moet u, wanneer uw woning zich wat verder van een incident af bevindt, bij een dreigende explosie uw ramen en deuren juist openzetten. De drukgolf wordt dan niet tegengehouden door de ramen en deuren en zal ze niet gauw vernielen.

Bij een ongeval tijdens een evenement

Met enige regelmaat vinden in Waterland zowel binnen als buiten evenementen plaats waar veel mensen op af komen. Voordat een vergunning voor een evenement wordt afgegeven bekijken politie en brandweer samen met de gemeente de veiligheid van het evenement en welke maatregelen getroffen moeten worden om de veiligheid te garanderen of te verhogen.

Aan grootschalige evenementen zijn risico’s verbonden, doordat er veel mensen in een beperkte ruimte aanwezig zijn. Als er een incident plaatsvindt, wil iedereen vluchten en kan er paniek ontstaan. U kunt zich voorbereiden door bij binnenkomst in een openbare ruimte direct te kijken waar de nooduitgangen en vluchtroutes zijn. Bij een incident weet u dan hoe u het gebouw kunt verlaten. Probeer in elk geval niet in paniek te raken en beweeg u niet tegen de mensenstroom in.

Bij noodweer

Ook aan natuurverschijnselen zijn risico’s verbonden. Dankzij de huidige, nauwkeurige weersverwachting is de komst van noodweer meestal vroegtijdig bekend. Wanneer er een zware storm op komst is, is het verstandig om niet onnodig uw huis te verlaten. U loopt dan bijvoorbeeld het risico om van de weg te worden geblazen of door een omvallende boom te worden getroffen. Wanneer u toch plotseling in een zware storm terecht komt, zoek dan zo snel mogelijk een veilige schuilplaats. Over de bestrijding van natuurrampen hebben de verschillende hulpverleningsdiensten afspraken gemaakt. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft een calamiteitenplan opgesteld voor het geval van wateroverlast.

Als de nutsvoorzieningen uitvallen

Voor mensen die van medische apparaten afhankelijk zijn, kan de uitval van elektriciteit levensbedreigend zijn. Overleg in dat geval met de huisarts of het nodig is om de patiënt naar een ziekenhuis te brengen, wanneer de situatie te lang duurt. Ziekenhuizen en verzorgingstehuizen hebben meestal een noodstroomvoorziening.

Het uitvallen van telefoonverbindingen is voor de meeste mensen alleen maar lastig. Maar het alarmnummer 112 kan daardoor ook niet meer bereikbaar zijn. In dat geval worden er mobiele meldpunten ingericht bij onder andere politiebureaus en brandweerkazernes. Zij kunnen meestal nog wel contact leggen via andere communicatienetwerken (mobilofoon of portofoon).

Als de watervoorziening langere tijd uitvalt, neemt het waterleidingbedrijf PWN maatregelen. Er worden dan in de dorpen of wijken mobiele units geplaatst van waaruit water wordt verstrekt.

Bij uitval van gas- of elektriciteit is het handig gebruik te maken van kaarsen en radio’s op batterijen. Zorg dat u deze in huis heeft. Bij herstel van de gasvoorziening kunnen gevaarlijke situaties optreden. Daarom moet voorafgaande aan herstel van de gasvoorziening, altijd eerst de hoofdgaskraan en de kranen van alle gastoestellen in huis worden dichtgedraaid. Advies: draai bij een onderbreking in de gastoevoer meteen de hoofdgaskraan en andere gaskranen dicht.

Wat te doen als de sirene gaat?

Als de sirene meerdere malen achter elkaar te horen is, buiten de testdag op de eerste maandag van de maand om klokslag 12.00 uur, is er sprake van een alarm. Er is dan beslist iets aan de hand. Het kan echter zijn dat u niet door de sirene maar op een andere wijze, bijvoorbeeld door een rondrijdende geluidswagen, wordt gewaarschuwd. Volg dan de instructies op van de aanwezige autoriteiten.

Als de sirene gaat:
  • Ga direct naar binnen
  • Sluit deuren en ramen
  • Zet Radio Noord-Holland aan en volg de instructies die worden gegeven
Ga direct naar binnen

Hoort u de sirene, ga dan zo snel mogelijk het dichtstbijzijnde gebouw binnen. Dit kan dus ook een kantoor, winkel of niet uw eigen huis zijn. Dat geldt voor iedereen. Dus ook als u buiten aan het werk bent of aan het winkelen of onderweg in de auto. Kinderen die op school zijn, moeten daar blijven. Op school krijgen de kinderen van hun leerkrachten te horen wat er gedaan moet worden. Geef mensen die bij u aanbellen de gelegenheid om te schuilen. Waarschuw mensen die de sirene niet opmerken. Ga niet bellen. Bel alleen bij spoedeisende hulp het nationale alarmnummer 112. De telefooncentrales en mobiele netwerken kunnen anders overbelast raken, wat ernstige gevolgen heeft voor het op gang komen van de hulpverlening.

Sluit deuren en ramen

Sluit onmiddellijk alle deuren, ramen, wasemkanalen, ontluchtingskokers en ventilatieroosters. Sluit ook deuren tussen kamers. Gaskachels, kooktoestellen en waakvlammen van geisers en cv-toestellen zet u af. Vergeet niet de open haard te doven.

Zet Radio Noord-Holland aan

Informatie en nadere instructies bij rampen en zware ongevallen krijgt u via de regionale radiozender Radio Noord-Holland. Radio Noord-Holland fungeert in Noord-Holland als calamiteitenzender in geval van een ramp. Radio Noord-Holland is via de ether te ontvangen op de frequentie 93,9 FM.

Einde alarmtoestand

Heeft de alarmering plaatsgevonden met geluidswagens, dan wordt ook het einde van de gevaarssituatie met gebruikmaking van deze wagens bekend gemaakt. Bij alarmering met sirenes, gevolgd door informatie via radio of tv, wordt het einde van de alarmtoestand via radio of tv bekend gemaakt.

Wat te doen bij een evacuatie?

Via Radio Noord-Holland of via rondrijdende geluidswagens of van een aanwezige autoriteit hoort u of u de omgeving moet verlaten.

Waar gaat u heen?

U kunt onderdak zoeken bij familie en vrienden. Als dit niet mogelijk is, kunt u naar een opvangcentrum dat via Radio Noord-Holland bekend wordt gemaakt. Voor slaapplaatsen wordt gezorgd. Tevens is medische ondersteuning aanwezig.

Moet u iets meenemen?

Wij adviseren u om in ieder geval het volgende mee te nemen:

  • geld
  • legitimatiebewijs
  • kleding
  • medicijnen, babyvoeding (indien nodig)
Waar moet u aan denken?
  • Sluit gas, licht en water af;
  • Sluit bij het verlaten van uw woning de ramen, roosters en deuren;
  • Schakel het automatisch ventilatiesysteem uit;
  • Neem alleen de hoognodige zaken mee;
  • Sluit uw woning af;
  • Controleer of uw buren weten dat er een evacuatie plaatsvindt.
Wat gebeurt er met de wijk?

De politie zal toezicht houden op de wijk zolang de evacuatie duurt.

Huisdieren

Neem uw huisdieren mee.

Wanneer mag u weer terug?

Nadere informatie over de terugkeer naar de woning volgt via de media.

Welk vervoermiddel mag u gebruiken?

U krijgt te horen welk vervoermiddel u kunt gebruiken. Dat kan uw eigen vervoermiddel zijn, maar het is ook mogelijk dat de situatie dat niet toelaat. In dat geval wordt er voor vervangend vervoer gezorgd.

Mag u uw eigen vervoermiddel gebruiken, dan gelden de volgende regels:

  • Neem zo veel mogelijk anderen mee;
  • Luister naar de verkeersinformatie via de radio;
  • Volg de route die de politie aangeeft;
  • Ga naar het opvangcentrum dat via Radio Noord-Holland bekendgemaakt wordt of ga naar familie of vrienden buiten het rampgebied.

Moet u met het vervangend vervoer, dan hoort u op welke manier u vervoerd wordt en waar de opstapplaatsen zijn. Voor hulpbehoevenden, bejaarden en scholieren wordt, indien nodig, speciaal vervoer geregeld door de leiding van de instellingen.

Belangrijke telefoonnummers en websites

Alarmnummer 112 Alleen bij spoed: ambulance, brandweer en/of politie Telefoon: 112
www.112.nl
  Teksttelefoon voor doven en slechthorenden: 0800-8112
Brandweer Brandweer Waterland Tel: (0299) 658 585
www.brandweer-waterland.nl
  Brandweer Zaanstreek-Waterland www.rbzw.nl
Crisis.nl Bij grotere calamiteiten nemen wij de landelijke website crisis.nl in gebruik. www.crisis.nl
GGD Zaanstreek-Waterland   Tel: (075) 651 92 92
info@remove-this.ggdzw.nl
www.ggdzw.nl
Gemeente U wordt ook via deze website op de hoogte gehouden van een ernstig incident of ramp. Bij grotere calamiteiten nemen wij de landelijke website crisis.nl in gebruik. Tel: (0299) 658 585
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier voor vragen over waterschapsbeheer Tel: (0299) 66 30 00
www.hhnk.nl
Huisartsen Huisarts Broek in Waterland Tel: (020) 40 31 342
  Huisarts Ilpendam Tel: (020) 43 61 252
  Huisarts Marken Tel: (0299) 601 222
  Huisartsen Onder Eén Dak, Monnickendam Tel: (0299) 659 040
Tel: (0299) 659 045 (spoedlijn)
www.huisartsenmonnickendam.praktijkinfo.nl
  Huisartsenpost Waterland (in Purmerend) Tel: (0299) 313 233
Nationaal storingsnummer Gas en Stroom   Tel: 0800-9009
Politie geen spoed wel politie Tel: 0900-8844 (lokaal tarief)
Provincie Noord-Holland   www.noord-holland.nl
  Risicokaart van de provincie www.risicokaart.nl/119-Noord_Holland.html
PWN storing water   Tel: 0800-0232355
RTV Noord-Holland regionale radio en televisie / calamiteitenzender. Radio (draagbare radio op batterijen of autoradio): 93.9 FM (ether); 93.3 FM (kabel), TV: 47+ / 681.25 MHz (kabel). www.rtvnh.nl
Ziekenhuis Waterlandziekenhuis.
Waterlandlaan 250
1441 RN Purmerend
Tel: (0299) 457 457