Monumenten

De gemeente Waterland behoort tot de top dertig van de grote monumentengemeenten in Nederland, met 320 rijksmonumenten, 60 gemeentelijke monumenten en 5 provinciale monumenten. Naast beschermde monumenten heeft Waterland 39 waardevolle panden en zijn in de diverse bestemmingsplannen nog eens 401 beeldbepalende panden aangewezen. Deze panden en objecten zijn vanwege hun bijzondere betekenis geplaatst op de monumentenlijst.

Rijksmonumenten

Een rijksmonument is een gebouw of object dat cultuurhistorisch gezien van nationaal belang is vanwege haar schoonheid, betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een rijksmonument moet tenminste 50 jaar oud zijn.

Gemeentelijke monumenten

Gemeentelijke monumenten zijn panden of objecten, die niet op de rijksmonumentenlijst staan, maar voor Waterland van grote (bouw)historische betekenis zijn.

Provinciale Monumenten

Provinciale monumenten zijn panden en/of objecten gebouwd tussen 1850-1940 die representatief zijn voor de geschiedenis van Noord Holland.

Beeldbepalende panden

Beeldbepalende panden zijn panden die binnen de beschermde gezichten van Waterland zijn aangewezen vanwege hun belang in het historische straatbeeld van de binnenstad.

Beschermd stads- of dorpsgezicht

De gemeente Waterland kent vier door het Rijk aangewezen beschermde stads- en dorpsgezichten. Dit zijn de oude binnenstad van Monnickendam, de historische kernen van Broek in Waterland en Zuiderwoude en het gehele eiland Marken.